Gentle Teaching

 

kwal-van-leven

 

Groei van binnenuit

We zijn gewend ons te richten op de buitenkant van een persoon, op zijn gedrag, zijn uiterlijk, zijn competenties, enzovoort. Als daar iets niet goed gaat, proberen we daaraan te sleutelen. We gaan daarmee voorbij aan het feit dat persoonlijke groei niet komt door aan de buitenkant te sleutelen, maar door de persoon van binnenuit te laten groeien.

Ieder mens heeft in zijn kern persoonlijke kwaliteiten en verlangens. Als hij deze op evenwichtige wijze tot ontwikkeling kan brengen, wordt hij een krachtige persoon die goed in het leven staat. Er is dan een goede samenhang tussen zijn persoonlijke aanleg en verlangens, zijn sociaal emotionele kracht, zijn cognitieve mogelijkheden en zijn uiterlijke competenties. Het ene niveau is gebaseerd en bouwt voort op het andere. Er kunnen echter ook kwetsbaarheden zijn die een evenwichtige ontwikkeling belemmeren, en waardoor er geen samenhang tussen de verschillende lagen ontstaat.
De oorzaken kunnen zeer uiteenlopend zijn. Voor mensen met een verstandelijke beperking geldt in vrijwel alle gevallen dat de cognitieve groei achter blijft bij de levenservaringen, en dat de sociaal emotionele groei ook daar weer bij achter blijft. Bij volwassenen die op latere leeftijd een hersenletsel krijgen of een psychiatrische ziekte, of ouderen die dement worden, zien we dat een oorspronkelijke harmonieuze ontwikkeling verloren gaat en dat ook bij hen de cognitieve en sociaal emotionele mogelijkheden kunnen verminderen.

Een bekend gezegde is dat de kracht van een ketting bepaald wordt door de zwakste schakel. Dat betekent bij mensen dat het aspect dat het minst krachtig is, uiteindelijk bepaalt wat de persoon daadwerkelijk kan. Hoewel het soms lijkt dat iemand door geconditioneerd gedrag tot veel meer in staat is. De buitenkant is schijn, het gaat om wat iemand van binnen kan.

Bij veel mensen zijn de sociaal emotionele mogelijkheden de zwakste schakel. Deze bepalen dat iemand uiteindelijk kan als hij onder druk staat. Er kunnen echter factoren zijn die nog dieper liggen en die de zwakste schakel in de persoon vormen. We hebben het dan over bijzondere kwetsbaarheden en eventuele trauma's die in de kern van de persoon liggen. De bijzondere kwetsbaarheden kunnen aangeboren kwetsbaarheden zijn, zoals autisme, of later ontstane syndromen als ADHD, schizofrenie, verslaving. Bij de trauma's kunnen we denken aan heftige ervaringen zoals seksueel misbruik of mishandeling, maar ook aan stelselmatige negatieve ervaringen zoals pesten, afgewezen worden, gestraft worden, enzovoort. Als er sprake is van een dergelijke 'beschadigde' kern, zijn het niet de sociaal emotionele mogelijkheden die de zwakste schakel vormen, maar is het de kern zelf - het hart van de persoon - waar de schoen wringt.

Op deze manier kijken naar de ander heeft twee belangrijke gevolgen:
De eerste is dat we bij het 'beoordelen' van het gedrag van de persoon verder kijken dan alleen de buitenkant. We kijken vooral hoe de zwakste schakel van de persoon bepalend is voor het gedrag. Hierdoor krijgen we verbinding met en inzicht in het werkelijke probleem en zal het gedrag bij ons geen negatieve gevoelens oproepen. In tegendeel, we zullen nog gemotiveerder zijn de cliënt te laten ervaren dat hij kan rekenen op onze onvoorwaardelijke ondersteuning.

Het tweede gevolg is dat we inzien dat we de persoon nooit echt kunnen helpen door alleen maar aan de buitenkant te sleutelen en zijn competenties te vergroten. Als we dit doen en hem niet tevens van binnenuit versterken, is het als het opblazen van een ballon tot deze knapt. Met gentle teaching kiezen we er daarom voor om vanuit ons eigen hart contact te maken met het hart van de ander. We leren hem dat het goed is om ons binnen te laten in zijn kwetsbare kern. Alleen op die manier kunnen we hem helpen zich van binnenuit te ontwikkelen en zo proberen een verbinding tussen de verschillende aspecten binnen de persoon tot stand te brengen.

Dit betekent niet dat ontwikkeling van praktische competenties niet zinvol kan zijn. Natuurlijk is het goed als mensen zich op meer levensgebieden kunnen redden. Maar deze competentie ontwikkeling moet dan wel hand in hand gaan met een gerichte aanpak om companionship te ontwikkelen om ook de persoon in zijn kern te kunnen versterken

Share

Copyright © 2013  Gentle Teaching Netherlands